 | Thông tin liên quan: Trả lại tên cho một nhà thơ tiền chiến đất Thăng Long02/09/2010 09:28' AM Tôi cầm trên tay tập thơ “Hương sắc Yên hòa” do phường Yên hòa-quận Cầu giấy xuất bản nhân kỷ niệm 10 năm thành lập CLB thơ (1995-2005). Không có gì đáng nói nhiều về tập thơ này, vì nó cũng như bao tập thơ khác sinh ra từ rất nhiều câu lạc bộ thơ tương tự ở các phố phường Thủ đô gần đây, nếu không có phần 2 của tập thơ nhan đề: “Hương xưa”(trang 187). Thoáng một chút thú vị , vì trong phần này có nhắc đến một người mà tên đã trở thành tên một đường phố của Hà nội : “Hoa-Bằng”... Nguyễn Hoàng Đức qua truyện ngắn "Leo gác ngược"16/07/2010 08:55' AM Có quá nhiều người viết về Nguyễn Hoàng Đức. Tôi là người đến sau, tôi có cái lợi của một người thấy được thế yếu, mạnh của mỗi bài. Tôi thán phục các bài viết tài hoa của Đỗ Minh Tuấn, Nguyễn Quang Thiều. Cái mà tôi muốn tiếp bước các anh là vẽ chân dung Đức qua chính các tác phẩm của anh. Một chút tư liệu đời thực chỉ là thứ minh hoạ. Thi nhân hiện đại bi và hài01/07/2010 04:53' PM Chuyện xưa, văn nhân thi sĩ luôn là những người nho nhã, thâm thúy, coi trọng cuộc sống tinh thần, sống bần hàn mà tinh thần thanh sạch, phong phú. Chuyện nay, nhà thơ, nhà văn chẳng thể ngậm ngùi gò lưng đạp xe trong dòng xe máy, ô tô nườm nượp trên phố, không thể bóp bụng uống nước lọc trong dòng bia tươi, rượu ngoại tuôn trào như suối, và cũng khó ăn mặc thanh bần giữa cảnh náo nhiệt phồn hoa. Thế nên hình dung về các nhà thơ, nhà văn hiện nay không dễ, nhất là trong bối cảnh lâu lắm rồi không nghe kể về huyền thoại thơ văn nào đáng giá mà thay vào đó, người ta luôn được nghe nhiều chuyện nực cười xung quanh những người cầm bút Lý tưởng và trí tuệ25/03/2010 01:08' PM Sống có lý tưởng là có hoài bão chân chính, có ước mơ cao đẹp, có hành động phấn đấu vươn lên không ngừng, làm cho đất nước giàu mạnh, nhân dân hạnh phúc... Nguyễn Đình Thi bước chân khổng lồ chậm dần đều30/05/2009 11:47' AM Nghĩ về tầm vóc của Nguyễn Đình Thi làm tôi liên tưởng ngang tầm vóc của một Thánh Gióng, nghĩa là, một con người ngang phút mở màn khai trận đã trở thành anh hùng, mặc áo giáp sắt, nhảy lên ngựa sắt, vác gậy sắt xông thẳng ra trận tiền và quân thù dường như chỉ còn là thứ bùn bé nhỏ… Giao hưởng mùa xuân26/03/2009 03:07' PM Tôi muốn bạn đọc chia sẻ , và thực sự xin lỗi bạn đọc về lối “ném găng mỹ học” này. Tôi nghĩ, găng lẽ ra chỉ dành cho võ sĩ, nhưng cũng tìm thêm được một lời biện minh cho mình rằng: khi người ta cần bảo vệ danh dự người ta cũng ném găng. Hành trình nhận thức duy niệm của nhân loại25/02/2009 11:39' AM Người Việt nói riêng, người châu Á nói riêng rất ngại dính mắc vào những vấn đề của triết học. Phần lớn cho rằng, triết học bao gồm những cặp phạm trù khô khan, phức tạp, khó hiểu, chẳng liên quan gì mấy đến cuộc đời nhãn tiền tươi rói, tinh khôi, thực chứng sức sống đang ào ạt tuôn chảy hồn nhiên trào ra khỏi mọi khuôn thức cứng nhắc – mô phạm của triết lý. Và nhiều người hầu như an nhiên tận hưởng bất chấp triết học... Người Việt tự ngắm mình08/02/2009 09:35' AM Đã sang thiên niên kỷ thứ III, từ hạt nhân mà thi sĩ Tản Đà đã gieo hạt, có lẽ rất cần thiết để chúng ta nhìn nhận “cái hay - tật xấu” của người Việt bằng con mắt luận lý. Bởi nếu dân tộc, trước hết là đội ngũ trí thức không nhìn thấy thì dân gian sẽ nhìn thấy bằng cách ám thị và phiếm chỉ, rồi người bên ngoài cũng không thể đứng ngoài hoàn cảnh - đòi nhận xét chúng ta... Tuổi trẻ và "đường bay vinh quang"28/01/2009 09:25' PM Nhìn vào tuổi trẻ ngày nay không chỉ đơn giản là nhìn vào sức sống, sức khao khát của những mái đầu xanh, mà ngay tức thời ai ai cũng cảm thấy rõ ràng mãnh liệt, người ta còn đang nhìn vào một thời đại mới xoay vần biến chuyển chóng mặt. Tại sao tuổi trẻ bây giờ lại gắn với thời đại mới? Chẳng lẽ xưa kia tuổi trẻ không có thời đại mới? Đường chữ01/05/2008 06:23' PM Câu thơ khổ tu xí xoá nợ luân hồi Sau Nhân Văn, tôi vẫn tiếp tục… Nhân Văn chỉ là một chặng chứ không phải toàn bộ Đường chữ của Lê Đạt... Nguyễn Hoàng Đức và hành trình sáng tác02/03/2008 11:21' PM Nguyễn Hoàng Đức là người thật - việc thật. Một con người đã dấn thân và cô đơn trên con đường lý trí gắt gao để hướng về chân lý vinh quang của loài người... Mời bạn hãy chứng nghiệm con người này qua tác giả và tác phẩm. Còn tôi với bài viết này chỉ là một nhịp cầu bé nhỏ mà thôi. (Lương Tử Đức) Thực trạng thơ Việt Nam29/05/2007 10:06' AM Hơn ngàn năm qua văn minh nhân loại đã tiến những bước nhảy vọt diệu kỳ từ hệ thống tin học nối mạng toàn cầu đến các chương trình chinh phục vũ trụ và siêu điều hành vĩ mô... Chẳng lẽ thơ ta vẫn quanh quẩn bên vài câu tứ tuyệt và vài tích yêu đương kiểu Tầu? Đây là lúc, không thể chậm hơn được nữa, chúng ta cần nhận diện tầm vóc cũng như hành trang của văn học, để vừa sửa soạn vừa bước đi trên con đường thiên niên kỷ. Anh hề triết học, chàng Đông-ki-sốt văn chương09/04/2007 11:30' AM Nguyễn Hoàng Đức tuổi Đinh Dậu, là tuổi con Gà. Nhưng có lẽ anh là con gà mái câm mắn đẻ, vì anh cứ đẻ sòn sòn những quả trứng to mà tiếng cục tác sau khi đẻ luôn bị chìm đi trong cái nhốn nháo của làng văn nghệ... Yếu tính của thơ29/06/2006 07:10' AM Hầu hết chúng ta ngày nay đều đồng nhất thơ với văn vần. Đối với chúng ta, một bài thơ là một trước tác được sắp xếp theo các dòng chữ có một mẫu hình xác định về nhịp điệu, và bày tỏ những cảm tưởng và ấn tượng cá nhân. Chúng ta phân biệt thơ với văn xuôi, là loại ngôn ngữ của hành ngôn và trước tác thông thường. ... Thơ là giọng, là phong cách của tư tưởng07/04/2006 08:33' PM Thiếu chúng ta, thế giới vẫn hoàn chỉnh. Một sự thật không thể khoan thứ. Nhà thơ đáp lại bằng cách nổi loạn, muốn chứng tỏ rằng không phải thế. Do lòng tự đại bị tổn thương, niềm tự hào ương ngạnh hoặc nhu cầu tuyệt vọng, nhà thơ kinh niên tranh cãi với sự thật, và một điều kinh ngạc xảy ra: một sự thật khác được tạo nên, giống như một thành tố mới có phần đối nghịch với điều không thể khoan thứ. |
Tôi cũng là một người trẻ tuổi mới bước vào hành trình theo đuổi Nàng Thơ. Không! Thực ra, nói đúng hơn, tôi mới đang tập tọe làm thơ. Vậy giống như một giọt nước đang hoà mình trong dòng thơ cuộn chảy, tôi xin bàn về dòng thơ của lớp trẻ hôm nay, từ khởi nguồn, đường đi, dự phóng, và cứu cánh. Với lớp trẻ chúng ta, con đường thơ vẫn đang ở phía trước, tương lai vẫn đang ở phía trước, chúng ta chưa phải những giọt nước đã tới đích, để ngoái cổ nhìn lại hành trình thơ đã thành tựu của mình. Bởi vậy, theo tôi, lối nhìn thơ theo cách - ở trong dòng thơ, nhắm dự phóng dòng thơ, và tìm đến cứu cánh của dòng thơ - là cách nhìn toàn thể về hành trình thơ của chúng ta.
Khởi đầu, tôi xin điểm lại hành trang thơ mà chúng ta đang có hay đã đạt được. Trước hết phải thấy rằng lớp trẻ hôm nay từ ngỡ ngàng đã dần chuyển mình thích ứng với cuộc xoay vần lớn của thời đại - và đang trở thành nhân tố gây men mới cho thời đại. Một thời đại thi ca cùng lúc chứa đựng hai cuộc xoay vần vĩ đại.
1. Cuộc xoay vần lịch sử: Đất nước đã kết thúc chiến tranh chuyển sang hoà bình. Không giống lớp đàn anh đã phơi mình trước những làn đạn chì, dùng máu mình cùng dân tộc viết lên những trang sử hào hùng; lớp trẻ hôm nay lại đang phơi thân trước những làn đạn bọc đường của hoà bình đổ mồ hôi cùng dân tộc dấn thân vào sự nghiệp thầm lặng cam go - xây nên một nền văn hoá mới. Đây là một cuộc xoay vần rất trọng đại. Nhiều triết gia đã cho rằng "Hoà bình chỉ là những trang trắng của lịch sử" - vậy lớp đàn anh đã đổ xương máu cho những trang sử dày chữ chiến công của dân tộc - và nhiều sử gia cũng cho rằng: "Hoà bình là sự nghiệp của văn minh." Kim tự tháp, vườn treo Ba-bi-lon, văn hoá Hy Lạp... đều được kiến thiết trong hoà bình, nếu như trong chiến tranh dân tộc phải thử thách gian nan trong máu lửa, chiến lược, chiến thuật, và binh pháp, thì trong hoà bình dân tộc lại phải đối mặt trước sự nghiệp đầy cam go của việc kiến thiết các công trình văn minh - văn hoá. Và lớp nhà thơ trẻ hôm nay đã cùng dân tộc dấn thân vào sự nghiệp của hoà bình. Cuộc xoay vần của dân tộc cũng chính là cuộc xoay vần đề tài của các thế thệ thơ. Thơ trong chiến tranh là nhắm phía trước - đi tới khải hoàn môn. Nhưng thơ hoà bình là toả ra mênh mông gặt hái mọi giá trị của dân tộc để xây lên một xã hội toàn năng, toàn bích, và tiến bộ. Chính vậy, hoà bình đã đặt các nhà thơ trẻ trước đề tài muôn sắc, phải nhìn, phải phát hiện cuộc sóng ở mọi góc cạnh. Và các nhà thơ trẻ đã toả đi, lao vào vỡ vạc thử nghiệm những luống cày mới của mình, mới đầu ngỡ ngàng - nhỏ bé sau quen tay và cứ lớn dần lên, mới đầu còn vụng về thiếu tự tin sau cứ tinh tế dần và tự tin hơn. Có thể nói đây là những thành tựu bước đầu trong đề tài nghệ thuật của lớp trẻ hôm nay... và cũng chỉ mới đến đó thôi... nhưng tất cả hãy còn ở phía trước…
2. Cuộc xoay vần của thi ca: Cùng lúc với sự xoay vần của dân tộc, lớp trẻ bị cuốn vào dòng xoáy tưởng như bình thản nhưng đầy quyết liệt của thi ca. Đó là cuộc chuyển mình đưa nghệ thuật từ cung đình xuống "vỉa hè" đời sống, một cuộc dấn thân, một engagé, một embarqué, một cuộc xuống tàu cuốc đời.
 |
|
William Shakespeare (1564–1616) | Xưa kia nghệ thuật Đông - Tây, các vở Hăm-lét, Vua Lia, và các vở tuồng chèo đều lấy cung đình làm trung tâm của nghệ thuật. Bởi lẽ cung đình là nơi gặp gỡ - xung đột của mọi giá trị cao nhất như: quyền lực liền bạc, anh tài, gái sắc... Nhưng nghệ thuật hiện đại đã ly thân khỏi cung đình vẻn vẹn có đám người trâm anh thế phiệt để xuống thế giữa cuộc đời lầm lụi - nơi muôn vàn con người đang đối mặt với những vấn đề của cuộc sống. Bằng cách nào mà nghệ thuật quần chúng có thể thay thế các giá trị cao cấp của nghệ thuật cung đình? Bằng cách nâng cấp toàn bộ đời sống nhân quần lên chót vót đỉnh cao của công chính, tình yêu, và văn hóa! Từ nay, không chỉ có hoàng tử và công chúa mới biết sống - biết yêu, mà tất cả "thảo dân" đều muốn sống - muốn yêu! Nâng cấp toàn thể đời sống nhân quần lên đỉnh cao nghệ thuật - đó chính là gánh nặng trên vai các thi sĩ thời hiện đại. Và lớp thơ trẻ Việt Nam cũng đã đưa vai đỡ lấy gánh nặng này. Đây cũng chính là gánh nặng mới mang tính loại suy của đề tài nghệ thuật. Trước kia, các thi sĩ đàn anh phải chịu gian nan trong đời sống thì lại được nhẹ gánh trong cuộc tìm kiếm đề tài - bởi chẳng có gì hệ trọng hơn sự sinh tử của một dân tộc cũng như mỗi cá nhân - và chính tính hệ trọng cốt tử đó đã làm nên đề tài trọng đại cho những vần thơ. Còn ngay nay, đề tài của lớp thơ trẻ, tuy thiếu vắng tiếng gầm của phi cơ trọng pháo, khói lửa, sự tàn sát uy hiếp trực tiếp đời sống của cuộc chiến, thì lại phải đối đầu trước vô vàn số phận đang bị gặm nhấm chết dần chết mòn bởi những siêu vi trùng HIV, ma tuý, mãi dâm, sự hoành hành của đồng tiền, văn hoá suy đồi, nhân phẩm xuống cấp... Xét về tính đề tài, thì rõ ràng đề tài của lớp đàn anh hào hùng hơn, còn đề tài của lớp đàn em bình dân hơn. Hai nhánh đề tài, thi ca nhân loại và thi ca dân tộc đều hợp lại một dòng: Hình mẫu con người hình dị của đời sống hoà bình. Hình mẫu con người càng "nhẹ gánh " trong đời sống thì lại càng "nặng gánh" trong nghệ thuật. Đây chính là gánh nặng của lớp thơ trẻ ngày nay. Và ít nhiều lớp thơ trẻ cũng đã xoay sở gánh vác gánh nặng này.
Cụ thể, về bút pháp, những ý tưởng đã rọi phóng ra nhiều chiều kích của đời sống - hướng nhìn vào cuộc đời ngày càng thêm đa dạng và phong phú; hình thức ngày càng bứt khỏi khuôn khổ bốn câu của Thơ Đường và lối gieo vần lục bát; ngôn từ đã manh nha bóng dáng của nhạc - hoạ hiện đại; văn hoá - tri thức ngày càng đóng vai trò yếu tố biểu cảm - thơ suy tưởng mỗi ngày một nhiều hơn; biểu tượng thơ đa phức - đa tầng hơn... Đó là những gì các nhà thơ trẻ đang gieo mầm trên cánh đồng mới vỡ hoang của mình, bước đầu còn rất khiêm tốn, và mùa gặt mới chỉ xuất hiện lác đác chỗ này - chỗ kia...
Johan Becher có nói: "Cái lớn của một nhà thơ là khả năng tự mình trở thành đã tượng", vậy trước hết chúng ta hãy quan sát chính mình qua các câu hỏi đầu tiên: Ta là ai? Ta là tác giả nào? Ta đứng đâu? Ta viết cái gì? Ta viết cho ai? Nghệ thuật tức là cuộc tinh chất từ đời sống, bởi thế qua những màng lọc của những câu hỏi này, tôi muốn cùng các bạn trẻ trở về nơi khởi thuỷ và xuôi dòng thơ trẻ hôm nay, để nhận diện chính mình và con đường đi tới:
Về nhà thơ nhân loại (hay nhà thơ phổ quát):
 |
|
Sự trở về của Odysseus, Claude Lorrain, 1644. |
Xưa kia, các nhà thơ Hy Lạp chỉ đóng vai trò ngâm vịnh "mua vui" trên đường đi tới đấu trường của các ô-lem-pic, và bị xã hội chỉ coi là những kẻ có chức phận cao hơn đào kép một chút - tức là người tự hát xướng những bài hát của mình. Nhưng kể từ khi Hô-me ôm cây đàn lia cổ ngâm lên những vấn thơ đầy giông tố của thân phận con người qua trường ca Ô-đi-xê và I-li-át bất hủ thì chân trời thơ đã mở ra lồng lộng, và chỗ đứng của thi nhân đã được Tôn vinh nâng cấp một lần cho tất cả. Từ đây không ai dám coi thi nhân chỉ là kẻ hát xướng mua vui nữa, mà là một kẻ hành hương vác thập giá cho tâm hồn con người bằng những bài ca máu thịt của mình. Kể từ đây, thi ca cũng đồng nghĩa với thân phận con người, định mệnh làm người, và bi hùng kịch con người lịch sử. Phát huy vai trò định mệnh của mình, sau thời phục hưng, các thi sĩ hiện đại còn mang sứ mệnh tiên tri cho những con đường của tư duy nghệ thuật, chính họ chứ không phải ai khác, đã làm ra nghệ thuật tiền phong (avant garde), chủ nghĩa lãng mạn, chủ ngữ tượng trưng, và chủ nghĩa siêu thực... sau thơ hậu hiện đại, thi sĩ càng nổi lên rõ hơn trong vai trò một nhà tư tưởng trong thơ. Vì thế, Béc-tôn Brêcht thật chí lý khi nói :"Nhà văn ở thời đại chúng ta đồng thời phải là một nhà triết học, nếu không nghệ thuật chỉ còn là một công việc bếp núc". Vậy thì thi ca hiện đại không có chỗ đứng cho thứ gọi là "thi nhân" lãng tử - vui đâu chầu đấy – kè kè bầu rượu túi thơ, đi tìm sới hát xướng mua vui cho đời. Mà thi nhân hiện đại là thi nhân dấn thân vào định mệnh của con người biến nước mắt của nhân loại thành tiếng hát vô biên.
Về nhà thơ dân tộc:
 Khi bước vào thi ca, không mấy nhà thơ trẻ chúng ta không mang niềm tự hào, rằng chúng ta hân hạnh được sinh ra thi xứ sở yêu thi ca từ vạn cổ. Đây hiển nhiên là một niềm tự hệ chính đáng. Nhưng tiếc thay có rất nhiều nhà thơ trẻ cứ mải mê trôi vào niềm tự hào này mà ru ngủ chính mình trong sự cố gắng vươn lên. Về điểm này, chúng ta nên thức tỉnh mới nhận đã rằng: một dân tộc không có khả năng thi ca là một dân tộc sơ cứng tâm hồn, và sẽ đáng thương hại. Bởi vậy, tự hào thay đời sống thi ca của dân tộc ta! Nhưng cũng cần nhận biết một sự thật khác, đó là: một dân tộc không trau dồi khả năng tư duy luận lý sẽ trở thành một dân tộc đáng thương về trí tuệ! Và các nhà thơ của dân lộc ta như Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Lê Quí Đôn... đã nêu cao gương sáng trong việc vừa bổ dưỡng hồn thơ lại vừa trau đồi kiến thức ở mức cao nhất. Nhìn sang Trung Quốc chẳng hạn, chúng ta thấy đó vừa là xứ sở của Thơ Đường, vừa là cái nôi của Lão Giáo, Khổng Giáo, và Kinh Dịch. Nhìn sang Hy Lạp, thấy đó vừa là quê hương của thi sĩ Hô-me vừa là đất sống của Arixtốt. Nhìn sang Pháp, thấy đó vừa là đất mẹ của các thi nhân lại vừa là chốn sinh ra của các nhà triết học… Có rất nhiều nhà thơ trẻ chúng ta mở đầu sự nghiệp bằng trang thơ rất xán lạn và khả vọng, song hồn thơ đó cứ hao hụt mãi đi vì chẳng được bồi bổ gì thêm. Khổng Tử có nói : "Bất học thi, vô dĩ ngôn" (không học thơ, biết lấy gì để nói). Còn lãnh tụ Các mác thì nói: "Hãy chấp nhận con người như con người ... bạn chỉ có thể lấy tình yêu đổi lấy tình yêu... nếu bạn muốn hưởng nghệ thuật bạn phải là con người được huấn luyện rành về nghệ thuật". Vậy hiển nhiên, muốn làm thơ trước hết bạn phải tự đào luyện về thơ. Bạn tập có trách nhiệm với thơ của mình bằng cách học hỏi, biết thẩm giá, biết gạn lọc, biết gạch xoá, và biết tựu thành; sau đó với thơ người khác bạn phải tập có trách nhiệm - khen chê "đúng địa chỉ". Nhà thơ có thể bay trên đôi cánh mông lung của trí tưởng tượng, nhưng phải đi trên đôi chân dò dẫm từng bước một của trí tuệ, và chính đôi chân đó sẽ là bệ nhún tạo đà để đôi cánh của bạn vút bay lên.
Về thiên bẩm thơ:
Rất nhiều nhà thơ trẻ chúng ta tự nhận rằng mình sinh ra với thiên bẩm làm thơ chính vậy họ tự rơi vào chứng thoả mãn, và mắc thói quen luôn biện hộ rằng - người khác có học nhiều cũng không thể làm được thơ. Và rút cục, chúng ta đã thấy nhiều nụ thơ vừa kịp khai hoa đã rụng trước khi thành quả. Trước hết, chúng ta hãy ngắm lại các nhà thơ lớn của dân tộc như Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Lê Quí Đôn... Tản Đà... đều thấy rõ họ trở thành nhà thơ lớn của dân tộc không phải do thiên bẩm thơ mà do đã đào luyện một khả năng tri thức và văn hoá ở mức siêu phàm. Trước mắt chúng ta có một thí dụ rất minh xác. Đó là trường hợp của nhà thơ Trần Đăng Khoa, có lẽ chẳng một ai trong chúng ta dám nhận rằng mình được ban nhiều thiên bẩm thơ hơn anh! Song ánh sáng ngôi sao thơ đó đã không chiếu sáng mãi từ thủa ấu nhi đến lúc trưởng thành. Nhìn ra thế giới. có một thí dụ còn điển hình hơn, đó là nhạc sĩ Mô-da, người chứa ân sủng thiên bẩm nhiều nhất thế giới, vậy mà ông đã viết cho cha mình: "Cha có hiểu, con bị âm nhạc nuốt chửng, bởi vậy con bận rộn với nó suốt ngày - suy tư, nghiên cứu, quan sát". Ít ra thì chúng ta cũng nên học Mô-da. Thiên bẩm chỉ là đốm lửa đầu tiên, và nếu nó không có phao dầu luôn đổ đầy thêm của tâm hồn để đốt bùng lên, thì mãi mãi chỉ là một đốm lửa mà thôi.
Bài viết đã dài, trong khi tôi còn muốn bàn về hai phấn cốt yếu nữa, đó là về "Thơ như là sống đời nghệ thuật" hay "Lối nói vần và sự nổi tiếng" vậy xin hẹp gặp các bạn "đồng thơ trẻ" vào dịp khác. Cuối cùng hy vọng rằng sau trang sử thi ca hào hùng của lớp đàn anh đã viết lên, chúng ta sẽ viết tiếp trang sử bình dị sâu lắng của hoà bình. Giống như nhà thơ Nguyễn Đình Thi đã viết: "Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa". Nguồn:
Báo Văn nghệ trẻ, số 11, 20-4-1997 Số lượt đọc:
374
-
Cập nhật lần cuối:
24/03/2009 10:31:57 AM 
Ý kiến của bạn về bài viết:Tổ quốc và "Giai điệu tổ quốc"02/09/2010 11:13' AM Ai cũng có một tình yêu tổ quốc trong tim. Tổ quốc chính là mỗi ngọn núi dòng sông, mỗi làng quê thân thuộc… Mỗi người ở mỗi cương vị khác nhau đều thể hiện tình yêu đó đó bằng cách riêng của mình. Đối với nghệ thuật, đây là lĩnh vực có đặc thù riêng để người nghệ sỹ nói lên tình yêu của mình... Trả lại tên cho một nhà thơ tiền chiến đất Thăng Long02/09/2010 09:28' AMTôi cầm trên tay tập thơ “Hương sắc Yên hòa” do phường Yên hòa-quận Cầu giấy xuất bản nhân kỷ niệm 10 năm thành lập CLB thơ (1995-2005). Không có gì đáng nói nhiều về tập thơ này, vì nó cũng như bao tập thơ khác sinh ra từ rất nhiều câu lạc bộ thơ tương tự ở các phố phường Thủ đô gần đây, nếu không có phần 2 của tập thơ nhan đề: “Hương xưa”(trang 187). Thoáng một chút thú vị , vì trong phần này có nhắc đến một người mà tên đã trở thành tên một đường phố của Hà nội : “Hoa-Bằng”... Điện ảnh Việt Nam phản ánh hiện thực cuộc sống như thế nào?28/08/2010 08:02' AM Phải chăng không có nhiều phim phản ánh hiện thực cuộc sống đương đại? Hoặc nếu có nhiều phim loại này thì tại sao các phim phản ánh hiện thực cuộc sống hôm nay lại không tạo nên được dấu ấn đậm nét bằng phim chiến tranh? Hợp với nhân sinh22/08/2010 09:56' AM Nghệ thuật sinh ra để bù đắp cái chưa hoàn thiện của con người. Khi xã hội có điều bất cập thì nó lên tiếng, khi xã hội thiếu thốn thì nó vẽ ra những viễn cảnh tương lai. Vì thế cái mới là mục đích, tự do là phương tiện của nghệ thuật – một hoạt động có tính điều chỉnh và tự điều chỉnh cơ chế hoạt động của mình. Điều này phụ thuộc vào ba mặt: hành nghề ở mức độ chuyên nghiệp hóa, yêu cầu một thiết chế nghề nghiệp (luật nghệ thuật) và tự do sáng tạo... Lưu Thị Diễm Hương đăng quang Hoa hậu thế giới người Việt 201022/08/2010 09:47' AM Lưu Thị Diễm Hương, cô gái 20 tuổi đến từ TP.HCM, người được báo chí bầu chọn có gương mặt ăn ảnh nhất đã trở thành chủ nhân của chiếc vương miện trị giá 1 tỷ đồng, lên ngôi Hoa hậu Thế giới Người Việt 2010. Mặc cảm - Tha hóa - Phân thân trong tâm lý người cầm bút21/08/2010 03:54' PM Ở nước nào cũng vậy, một dấu hiệu chứng tỏ xã hội trưởng thành là sự phân công lao động được thúc đẩy mạnh mẽ, đi kèm với nó là sự hình thành tầng lớp trí thức chuyên làm công việc sáng tạo. Của cải mà lớp trí thức này giao nộp cho xã hội là những giá trị tinh thần với tất cả sự phong phú đa nghĩa của hai chữ tinh thần. Trong khi có vẻ sống xa nhân dân thì những gì tốt đẹp mà họ làm ra lại gắn liền với nhân dân. A. P. Chékhov còn nói trí thức, đó là lương tâm của nhân dân nữa... Sự khác biệt mới làm giàu có tâm hồn17/08/2010 06:56' AM “Người đọc có tìm những “khác biệt” để đọc hay còn có những yếu tố khác nữa? Người kinh doanh có quan tâm đến giá trị tinh thần khi lựa chọn “kinh doanh” tác phẩm văn học? Điều gì tạo nên giá trị của tác phẩm văn học Việt Nam?”- đó là những nội dung nhỏ trong buổi trao đổi giữa phóng viên báo điện tử Tổ Quốc với nhà văn Ngô Tự Lập, một nhà văn tiếp xúc nhiều với văn học nước ngoài... Bộ ảnh Hoa hậu Việt Nam 2010 mới đăng quang15/08/2010 11:43' PM Đặng Thị Ngọc Hân, cô gái Hà Nội đã trở thành tân chủ nhân của vương miện Hoa hậu Việt Nam 2010 trong Đêm chung kết Hoa hậu VN 2010. Bắt đầu từ 15/8/2010, cô sinh viên năm thứ 5 ĐH Mỹ Thuật Công Nghiệp HN đã trở thành hoa hậu... Bài khác: Giả mạo trong nghệ thuật có thật sự đáng bị lên án?01/01/1900 12:00' AM Trong khi phần đông ý kiến lên án việc giả mạo trong nghệ thuật, thì một số người lại cho rằng không phải tác giả mà chính chất lượng của tác phẩm mới là yếu tố cần được quan tâm. Dễ và khó20/03/2009 04:28' PM Để vẽ sơn mài thì phải hiểu chất liệu đặc biệt này. Từ cấu tạo của vóc, đặc tính của vàng bạc quỳ, các loại son, cánh gián, then v.v… Để vẽ lụa, làm gốm, vẽ sơn dầu cũng vậy. Từ chỗ hiểu chất liệu, kỹ thuật thể hiện đến chỗ thuần thục là cả một quá trình. Bất kể chất liệu nào của hội họa giá vẽ cũng vậy. Còn nghệ thuật mới (nghệ thuật trình diễn, sắp đặt, video art…) thì sao? Văn chương tính dục - adua hay tất yếu18/03/2009 03:51' PM Sự xuất hiện bất thường của sex trong văn học gần đây đã làm tốn không ít giấymực của báo chí và gây khá nhiều tranh cãi trong công chúng, khiến người không muốn quan tâm cũng phải quan tâm. Văn học và tác dụng chiều sâu trong việc xây dựng nhân cách văn hóa con người16/03/2009 10:23' AM Trước khi bàn về tác dụng chiều sâu của văn học trong xây dựng nhân cách văn hoá, tôi muốn nêu mấy suy nghĩ về vị thế của văn học đương cố cơ bị nghiêng ngả và có chiều sút kém trong đời sống văn hoá hiện đại. Văn học trước hết là sách, là hình ảnh ngôn từ, là ngôn từ mực đen trên giấy trắng. Mấy thập kỉ nay, văn học phải cạnh tranh với một đối thủ ghê gớm mà sự lớn mạnh ngày càng hùng hậu, càng tăng sức áp đảo: đó là truyền hình. Ở những nước công nghiệp phát triển, những người viết sách (trong đó có nhà văn) tỏ ra bi quan trước sự "bành trướng" của truyền hình. Thơ, thay đổi để tồn tại13/03/2009 04:00' PM Mỗi trường phái mới bằng mỗi thử nghiệm hay mỗi bước chuyển đều có sự thất bại hay thất thố bên cạnh bật lên các đại biểu xuất sắc của nó. Nhà phê bình không thể dùng tiêu chí thẩm mĩ này để đánh giá sáng tác thuộc hệ mĩ học khác. Càng không đánh giá sáng tác thuộc mĩ học mới qua những sản phẩm kém cỏi được. Nhà tư tưởng chỉ có thể bị vượt qua khi phần vô ngôn của tư tưởng ông ta được khai mở trọn vẹn, - Heidegger nói thế. Một trào lưu văn nghệ chỉ có thể bị vượt bỏ khi chính tác phẩm đại biểu xuất sắc của nó bị vượt qua. Vượt qua, không phải người đọc không còn thưởng thức nó nữa, mà là: người viết hết còn sáng tác theo vết mòn của nó! Thiếu nữ và hoa05/03/2009 08:22' AM Khi mà mọi người biết đến bức tranh, “Thiếu nữ bên hoa huệ” (1943), một kiệt tác của danh hoạ Tô Ngọc Vân, giá trị thẩm mỹ đã như một liều thuốc hữu hiệu gỡ bỏ một số định kiến xã hội lúc đương thời. Nếu không "bước" vào trong bức tranh này, tà áo dài cách tân và cô gái duyên dáng ấy vẫn còn bị xì xào, lườm nguýt bởi sự khắt khe của lề thói văn hóa thẩm mỹ truyền thống. Thế nào là xây dựng một nền Lý luận văn học Việt Nam hiện đại?04/03/2009 02:31' PM Chúng ta đang nói nhiều về việc xây dựng “một nền lý luận văn học Việt Nam hiện đại”, về những phương châm, phương hướng, con đường và giải pháp cho một nền lý luận văn học của Việt Nam trong thế kỷ XXI. Điều này thể hiện sự bức xúc của giới sáng tác và lý luận - phê bình về tình trạng lạc hậu và trì trệ của việc nghiên cứu văn học nói chung và của lý luận văn học nói riêng. Tuy nhiên có một câu hỏi đầu tiên cần phải trả lời đó là nên hiểu thế nào về khái niệm “Lý luận văn học Việt Nam” và thế nào là “Xây dựng một nền Lý luận văn học Việt Nam hiện đại”. Phê bình văn học nữ quyền04/03/2009 01:17' PM Trong nửa thế kỷ qua, các học viện trên khắp thế giới, nhất là ở Âu Mỹ, đã chứng kiến những chuyển biến quan trọng liên quan đến giới tính. Chẳng những số lượng nữ giáo sư và nữ sinh viên tăng nhanh trong các học viện, mà học thuyết nữ quyền còn ảnh hưởng đến nhiều bộ môn học thuật khác, từ triết học, lịch sử, đến ngôn ngữ học, xã hội học, nhân chủng học, truyền thông đại chúng, kinh tế, luật… |
